چند روز بعد عمل بینی می توان سیگار کشید؟

برای عمل بینی، بهتر است حداقل ۴ هفته قبل از عمل و حداقل ۴ هفته بعد از عمل سیگار نکشید. اگر بتوانید مدت ترک را بیشتر کنید، بهتر است، چون هرچه فاصله از سیگار بیشتر باشد، شرایط بدن برای ترمیم زخم و بهبودی بهتر خواهد بود.

نیکوتین و مواد موجود در دود سیگار می توانند خون رسانی به بافت ها را کمتر کنند و این موضوع ممکن است باعث شود زخم ها دیرتر ترمیم شوند و روند بهبودی طولانی تر شود.

بررسی ها هم نشان داده اند که ترک سیگار قبل از جراحی واقعا تاثیر دارد. افرادی که حداقل ۴ هفته قبل از عمل سیگار را کنار گذاشته اند، حدود ۳۳ درصد کمتر دچار عوارض مربوط به ترمیم زخم شده اند. البته این به این معنی نیست که اگر کمتر از ۴ هفته فرصت دارید، دیگر ترک سیگار فایده ای ندارد.

مثلا اگر فقط دو هفته تا عمل بینی شما باقی مانده، باز هم بهتر است از همین امروز سیگار را کنار بگذارید. هرچه مدت بیشتری سیگار نکشید، بدن شرایط بهتری برای ترمیم خواهد داشت.

چرا سیگار برای بینی تازه عمل شده این قدر خطرناک است؟

در این قسمت، دلایلی که نباید چند روز بعد از عمل بینی سراغ سیگار بروید را بررسی می کنیم.

۱. نیکوتین رگ های شما را تنگ می کند

نیکوتین یک منقبض کننده قوی عروق است. وقتی وارد خون می شود، رگ های ریز پوست تنگ می شوند و خون کمتری به بافت می رسد.

این دقیقا همان چیزی است که بعد از جراحی بینی برای شما ضرر دارد. در رینوپلاستی، پوست بینی از ساختار زیرین جدا و دوباره روی آن خوابانده می شود. در این وضعیت، پوست برای زنده ماندن و ترمیم شدن به خون رسانی خوب وابسته است.

وقتی خون رسانی کم شود، اکسیژن و مواد مغذی کمتری به پوست می رسد و ترمیم کند می شود. در حالت شدید، بافت می تواند دچار نکروز شود، یعنی مرگ سلولی. مطالعات حیوانی نشان داده اند که تزریق نیکوتین، جریان خون مویرگی فلپ پوستی و میزان بافت زنده مانده را به طور معنادار کاهش می دهد.

این خطر در نوک بینی و پوست نازک بیشتر است، چون خون رسانی آن نواحی از ابتدا محدودتر است.

۲. مونوکسید کربن جای اکسیژن را می گیرد

دود سیگار حاوی مونوکسید کربن است و مونوکسید کربن به مراتب راحت تر از اکسیژن به هموگلوبین می چسبد.

نتیجه اش این است که بخشی از گلبول های قرمز شما به جای حمل اکسیژن، مونوکسید کربن حمل می کنند. علاوه بر آن، مونوکسید کربن باعث می شود اکسیژنی که هست هم سخت تر در بافت آزاد شود.

پس دو ضربه همزمان به بافت وارد می شود:

نیکوتین لوله را باریک می کند و مونوکسید کربن محموله را خراب می کند. بافتی که در حال ترمیم است، بیشترین آسیب را از این ترکیب می بیند.

۳. دود، مخاط بینی را تحریک می کند

مسیر داخلی بینی بعد از جراحی زخم دارد و ملتهب است. دود داغ و مواد شیمیایی آن مستقیما با همین مخاط تماس پیدا می کنند.

نتیجه: تحریک، خشکی، افزایش ترشح، دلمه بستن بیشتر، و کندتر شدن ترمیم مخاط.

سرفه شدید در هفته های اول می تواند باعث خونریزی شود و فشار ناگهانی به ساختار تازه عمل شده وارد کند.

چه مدت قبل از عمل بینی نباید سیگار بکشیم؟

بهتر است حداقل ۴ هفته قبل از عمل بینی سیگار را کنار بگذارید و اگر بتوانید بیشتر ترک کنید، بهتر است. بعضی جراحان حداقل ۲ هفته را کافی می دانند، اما ترک ۴ هفته ای پشتوانه علمی بیشتری دارد.

اگر نمی توانید کامل ترک کنید، کم کردن مصرف بهتر از ادامه دادن آن است، اما جای ترک کامل را نمی گیرد.

مهم تر از همه، مصرف سیگار را از جراح پنهان نکنید. اطلاع پزشک از وضعیت واقعی شما کمک می کند تصمیم ایمن تری برای عمل و مراقبت های قبل و بعد از آن بگیرد.

چه مدت بعد از عمل نباید سیگار بکشم؟

حداقل ۴ هفته بعد از عمل بینی سیگار نکشید. اگر بتوانید ۶ تا ۸ هفته صبر کنید، بهتر است.

در هفته های اول، بافت های بینی هنوز در حال ترمیم هستند و برای ترمیم درست به خون رسانی کافی نیاز دارند. نیکوتین رگ های خونی را تنگ می کند و می تواند روند ترمیم را کندتر کند.

دو هفته اول حساس تر از بقیه است. اگر نمی توانید مدت طولانی سیگار را کنار بگذارید، حداقل در این بازه به هیچ وجه سراغ سیگار و نیکوتین نروید.

حتی دود سیگار دیگران هم بهتر است در این مدت تا حد ممکن استنشاق نشود.

یکی دو نخ که مشکلی ندارد

این شایع ترین توجیهی است که بیماران می آورند و متاسفانه درست نیست.

اثر انقباضی نیکوتین بر عروق، بعد از همان نخ اول شروع می شود و ساعت ها ادامه دارد. یک نخ سیگار در روز چهارم بعد از عمل، در بدترین لحظه ممکن خون رسانی پوست را کم می کند.

ویپ و سیگار الکترونیکی

اگر ویپ می کشید، بعد از عمل بینی آن را جایگزین سیگار نکنید.

اگر ویپ نیکوتین دارد، بهتر است کاملا کنار گذاشته شود. نیکوتین باعث تنگ شدن رگ ها و کاهش خون رسانی می شود و می تواند ترمیم بافت بینی را کند کند.

ویپ بدون نیکوتین هم گزینه مناسبی در دوران نقاهت نیست؛ چون بخار آن می تواند مخاط بینی و راه های تنفسی را تحریک کند.

یک نکته مهم هم این است که ویپ را حتما به جراح اطلاع دهید. اگر پزشک پرسید «سیگار می کشید؟» مصرف ویپ و سیگار الکترونیکی را هم بگویید تا توصیه های قبل و بعد از عمل را متناسب با شرایط شما تنظیم کند.

چسب و آدامس نیکوتین

اینجا موضوع کمی فرق می کند. چسب و آدامس نیکوتین، دود و مونوکسید کربن سیگار را ندارند، اما خود نیکوتین همچنان وجود دارد و می تواند باعث تنگ شدن رگ های خونی و کاهش خون رسانی شود.

به همین دلیل، بعضی جراحان توصیه می کنند در دوره حساس بعد از عمل، هیچ نوع نیکوتینی مصرف نشود. از طرف دیگر، اگر انتخاب بین ادامه دادن سیگار و استفاده از جایگزین نیکوتین باشد، جایگزین های نیکوتینی معمولا گزینه کم خطرتر از سیگار هستند.

پس خودسرانه چسب یا آدامس نیکوتین را شروع یا قطع نکنید. اگر برای ترک سیگار به این محصولات نیاز دارید، قبل از عمل یا در دوران نقاهت با جراح خود مطرح کنید تا با توجه به شرایط شما بهترین روش ترک را انتخاب کند.

سیگار کشیدن اطرافیان بعد عمل بینی

اگر خودتان سیگار نمی کشید، ولی در خانه یا محل کار مرتب در معرض دود هستید، بهتر است در هفته های اول بعد از عمل تا حد ممکن از آن دور باشید.

دود سیگار دیگران هم حاوی موادی است که می توانند برای روند ترمیم و مخاط بینی مناسب نباشند؛ هرچند میزان مواجهه معمولا خیلی کمتر از سیگار کشیدن مستقیم است.

اگر سیگار کشیدم چه کار کنم؟

اگر بعد از عمل یک نخ سیگار کشیدید، خودتان را سرزنش نکنید و دوباره از همان لحظه ترک کنید. یک لغزش به این معنی نیست که همه تلاش شما از بین رفته است.

• آب کافی بنوشید.
• از دود و محیط های آلوده دور بمانید.
• دوباره سیگار نکشید و ترک را به فردا موکول نکنید.
• اگر مصرف تکرار شد یا مقدار زیادی سیگار کشیدید، به جراح اطلاع دهید.

مهم تر از همه، موضوع را از پزشک پنهان نکنید. دانستن سابقه مصرف به جراح کمک می کند روند ترمیم شما را دقیق تر پیگیری کند.

چطور این چند هفته را بگذرانیم؟

این چند هفته می تواند فرصت خوبی برای ترک کامل سیگار باشد. مخصوصا بعد از عمل که انگیزه بیشتری برای مراقبت از بدن و نتیجه جراحی دارید.

چند کار ساده کمک می کند:

• از چند هفته قبل برنامه ترک را شروع کنید و آن را به شب قبل از عمل موکول نکنید.
• سیگار، فندک و زیرسیگاری را از خانه و ماشین جمع کنید.
• به اطرافیان بگویید که سیگار را ترک کرده اید تا به شما تعارف نکنند.
• عادت هایی که همیشه با سیگار همراه بوده اند، مثل قهوه یا استراحت کاری، را موقتا تغییر دهید.
• اگر ترک برایتان سخت است، قبل از عمل با پزشک درباره روش مناسب ترک مشورت کنید.

دو هفته اول معمولا سخت تر است، اما اگر این دوره را پشت سر بگذارید، ادامه مسیر خیلی راحت تر می شود.

علائمی که باید فورا با جراح تماس بگیرید

اگر بعد از عمل سیگار کشیدید و هرکدام از این علائم را دیدید، منتظر نوبت بعدی نمانید و با جراح تماس بگیرید:

• تغییر رنگ پوست بینی به سفید، بنفش یا تیره
• افزایش درد یا تورم
• خونریزی غیرعادی
• ترشح چرکی یا بوی بد
• تب
• تغییر ناگهانی در ظاهر بینی

تغییر رنگ پوست بینی اهمیت بیشتری دارد، چون می تواند نشانه کاهش خون رسانی به بافت باشد و بهتر است هرچه زودتر بررسی شود.

پرسش های متداول

چه مدت بعد از عمل بینی می توان سیگار کشید؟
حداقل ۴ هفته؛ بسیاری از جراحان ۲ ماه را توصیه می کنند. دو هفته اول حساس ترین دوره است.

چه مدت قبل از عمل بینی باید سیگار را ترک کنم؟
حداقل ۴ هفته. هرچه زودتر ترک کنید، بهتر است.

اگر فقط دو هفته تا عمل مانده، ترک کردن فایده دارد؟
بله. حتی دو هفته ترک هم بهتر از ادامه دادن سیگار است.

چرا سیگار برای عمل بینی مضر است؟
نیکوتین رگ ها را تنگ می کند، مونوکسید کربن اکسیژن رسانی را کاهش می دهد و دود هم مخاط بینی را تحریک می کند. این عوامل می توانند ترمیم زخم را مختل کنند.

یکی دو نخ سیگار هم مشکل ساز است؟
بله. حتی مقدار کم نیکوتین هم می تواند باعث تنگ شدن عروق شود. بعد از عمل، بهتر است هیچ مقدار سیگار مصرف نشود.

ویپ بعد از عمل بینی مجاز است؟
اگر نیکوتین داشته باشد، خیر. ویپ بدون نیکوتین هم به دلیل تحریک مسیر تنفسی در دوران ترمیم توصیه نمی شود.

چسب یا آدامس نیکوتین برای عمل بینی مضر است؟
چون نیکوتین دارند، ممکن است روی روند ترمیم اثر بگذارند. اگر برای ترک به این محصولات نیاز دارید، قبل از مصرف با جراح خود مشورت کنید.

دود و سیگار دست دوم هم ضرر دارد؟
بله، هرچند اثر آن کمتر از سیگار کشیدن مستقیم است. بهتر است در هفته های اول تا حد ممکن از محیط های پردود دور باشید.

سیگار می تواند نتیجه ظاهری عمل بینی را خراب کند؟
بله. با اختلال در خون رسانی و کند کردن ترمیم، می تواند خطر مشکلات پوستی، عفونت و ترمیم نامناسب را افزایش دهد.

منابع

۱. Smoking Cessation Reduces Postoperative Complications: A Systematic Review and Meta-analysis. The American Journal of Medicine · PubMed 21295194 · متن کامل00906-X/fulltext)

۲. Impact of short duration smoking cessation on post-operative complications: A systematic review and meta-analysis · ScienceDirect

۳. Wound healing and infection in surgery: the clinical impact of smoking and smoking cessation, a systematic review and meta-analysis · NCBI Bookshelf

۴. Nicotine, Carbon Monoxide, and Carcinogen Exposure after a Single Use of a Waterpipe · PMC3210932

۵. High Carbon Monoxide Levels from Charcoal Combustion Mask Acute Endothelial Dysfunction Induced by Hookah Smoking in Young Adults. Circulation · AHA Journals

۶. Evidence for nicotine-induced skin flap ischemic necrosis · Canadian Science Publishing

۷. Impact of Nicotine on Wound Healing: A Review · European Society of Medicine

این مقاله جنبه اطلاع رسانی دارد و جایگزین دستور پزشک معالج نیست. اگر سیگار می کشید، پیش از عمل حتما آن را با جراح در میان بگذارید.