چند روز از عمل بینی‌تان گذشته و هر بار که نفس می‌کشید، بوی خون را حس می‌کنید؟ این بو آن‌قدر واضح است که شاید فکر کنید هنوز داخل بینی‌تان خونریزی دارد. نگران نباشید، تقریباً همه کسانی که عمل بینی انجام می‌دهند این تجربه را دارند.
در عمل بینی، جراح روی استخوان، غضروف و مخاط داخل بینی کار می‌کند و خونریزی جزئی در بافت‌های داخلی طبیعی است. این خون داخل بینی خشک می‌شود و به شکل لخته و دلمه باقی می‌ماند. بوی آهنی که حس می‌کنید معمولاً از همین خون خشک‌شده است و با تمیز شدن بینی و ترمیم مخاط، طی چند روز تا چند هفته کم می‌شود.
در ادامه می‌گوییم این بو چقدر طول می‌کشد، چه فرقی با بوی بد دارد و چطور می‌توانید زودتر از شرش خلاص شوید.
دلیل بوی خون بعد از عمل بینی چیست؟
بوی خون بعد از عمل بینی معمولاً یک علت ساده دارد:
خونی که داخل بینی مانده است.
اما چند عامل دیگر هم این بو را بیشتر یا طولانی‌تر می‌کنند:
- خون و لخته‌های خشک‌شده: خونریزی جزئی بعد از جراحی طبیعی است. این خون داخل بینی خشک می‌شود و به شکل لخته باقی می‌ماند. همین لخته‌ها منبع اصلی بوی آهنی هستند.
- دلمه روی مخاط بینی: محل‌هایی از مخاط که حین جراحی آسیب دیده‌اند، هنگام ترمیم دلمه می‌بندند. این دلمه‌ها خون و ترشحات را در خود نگه می‌دارند و بو ایجاد می‌کنند.
- تامپون و اسپلینت داخل بینی: این وسایل در روزهای اول خون و ترشحات را جذب می‌کنند. تا زمانی که در بینی هستند، بوی خون بیشتر حس می‌شود.
- بخیه‌های داخل بینی: خون و ترشحات اطراف بخیه‌ها جمع می‌شود و تا جذب یا کشیده شدن بخیه‌ها می‌تواند بو ایجاد کند.
- ترشحات پشت حلق: خونی که از پشت بینی به حلق می‌رود، علاوه بر بو، گاهی طعم خون یا تلخی در دهان بعد عمل بینی ایجاد می‌کند.
- تنفس از دهان و خشکی بینی: وقتی بینی بسته است و از دهان نفس می‌کشید، مخاط بینی خشک‌تر می‌شود. دلمه‌ها سفت‌تر می‌شوند و دیرتر پاک می‌شوند.
چه زمانی این بو خطرناک است؟
بوی خون در روزها و هفته‌های اول طبیعی است. مشکل وقتی است که نوع بو عوض شود یا علائم دیگری کنارش ظاهر شوند. این جدول کمک می‌کند تفاوت را تشخیص دهید:
| بوی خون (طبیعی) | بوی بد (نیاز به بررسی) | |
|---|---|---|
| نوع بو | آهنی و فلزی | ناخوشایند، ترش یا چرکی |
| روند | به‌تدریج کمتر می‌شود | ثابت می‌ماند یا بیشتر می‌شود |
| ترشح | خونابه یا دلمه قهوه‌ای و تیره | ترشح غلیظ زرد یا سبز |
| علائم همراه | ندارد | تب، درد، ورم یا گرمی بینی |
اگر هر کدام از این علائم را داشتید، همان روز با جراح تماس بگیرید:
- بو بعد از چند روز به‌جای کم شدن، بدتر و ناخوشایندتر شود
- از بینی ترشح غلیظ زرد یا سبز خارج شود
- تب ۳۸ درجه یا بالاتر یا لرز داشته باشید
- بینی گرم، قرمز، متورم و دردناک‌تر شده باشد
- درد با مسکن‌های تجویزشده کنترل نشود
- تامپون یا اسپلینت زودتر از موعد ویزیت بیرون آمده باشد
اگر خونریزی تازه و زیاد از بینی که با نشستن و سر به جلو و فشار ملایم بعد از ۱۵ تا ۲۰ دقیقه بند نیاید یا تنگی نفس، درد قفسه سینه یا سرگیجه شدید براتون اتفاق افتاد، سریع با اورژانس تماس بگیرید.
بوی خون بعد از جراحی بینی تا کی طول می‌کشد؟
بوی خون معمولاً ۱ تا ۳ هفته طول می‌کشد و هرچه دلمه‌ها و خون خشک‌شده از بینی پاک شوند، کمتر می‌شود. روند معمول آن این‌طور است:
| زمان بعد از عمل | وضعیت بو |
|---|---|
| روز ۱ تا ۳ | بیشترین شدت، به‌خصوص اگر تامپون داخل بینی باشد |
| بعد از خارج کردن تامپون | کمی کم می‌شود، ولی دلمه‌ها هنوز بو دارند |
| هفته ۱ تا ۲ | با شستشوی بینی و کنده شدن دلمه‌ها به‌تدریج کمتر می‌شود |
| هفته ۲ تا ۳ | فقط گاهی، مثلاً هنگام شستشو یا صبح‌ها حس می‌شود |
| بعد از ۴ هفته | معمولاً از بین رفته است |
اگر بعد از ۴ هفته هنوز بو دارید یا بو در هر زمانی به‌جای کم شدن بیشتر شد، آن را به جراح بگویید.
راه‌های کم کردن بوی خون بعد از عمل بینی
- شستشوی بینی با سرم نمکی: مؤثرترین راه برای پاک کردن خون خشک‌شده و دلمه‌هاست. زمان شروع و تعداد دفعات را جراح تعیین می‌کند.
- مرطوب نگه داشتن داخل بینی: طبق دستور پزشک، مقدار کمی وازلین یا پماد تجویزشده را با گوش‌پاک‌کن جلوی سوراخ‌های بینی بزنید تا دلمه‌ها نرم بمانند و راحت‌تر پاک شوند.
- دستگاه بخور سرد: هوای مرطوب اتاق از خشک و سفت شدن دلمه‌ها جلوگیری می‌کند.
- آب کافی بنوشید تا مخاط بینی خشک نشود.
- دلمه‌ها را با انگشت یا وسیله نکنید. کندن دلمه ممکن است خونریزی تازه ایجاد کند و بوی خون را دوباره برگرداند.
- فین نکنید. تا زمانی که جراح اجازه نداده، ترشحات را فقط با دستمال نرم از جلوی بینی پاک کنید.
- دهان را مرتب بشویید. اگر طعم خون در دهان دارید، شستن دهان با آب یا دهان‌شویه ملایم آن را کمتر می‌کند.
- سر را بالا نگه دارید. خوابیدن با دو بالش، جمع شدن خون و ترشحات در پشت بینی و حلق را کمتر می‌کند.
سوالات متداول
چرا علاوه بر بو، طعم خون هم در دهانم حس می‌کنم؟
بخشی از خون و ترشحات بینی از پشت بینی به حلق می‌رود و طعم فلزی یا تلخی در دهان ایجاد می‌کند. این حالت هم معمولاً طبیعی است و با کم شدن ترشحات برطرف می‌شود.
چرا بعد از خارج کردن تامپون، بوی خون بیشتر شد؟
بعد از خارج کردن تامپون، هوا و ترشحات آزادتر در بینی جریان دارند و خون و دلمه‌هایی که پشت تامپون مانده‌اند بیشتر حس می‌شوند. این افزایش معمولاً موقتی است و با شستشوی بینی طی چند روز کم می‌شود.
هنگام شستشوی بینی بوی خون بیشتر می‌شود، طبیعی است؟
بله. شستشو دلمه‌ها و خون خشک‌شده را نرم و جدا می‌کند و در همان لحظه بو بیشتر حس می‌شود. این نشانه پاک شدن بینی است.
آیا بوی خون بعد جراحی بینی نشانه خونریزی داخلی است؟
نه. بوی خون بیشتر از خون خشک‌شده و دلمه‌هاست. خونریزی واقعی را با خون تازه و قرمز که از بینی بیرون می‌آید تشخیص می‌دهید، نه با بو.
سخن پایانی
بوی خون بعد از عمل بینی طبیعی است و معمولاً از خون و دلمه‌های خشک‌شده داخل بینی می‌آید. این بو طی ۱ تا ۳ هفته کم می‌شود و با شستشوی بینی، مرطوب نگه داشتن مخاط و نکندن دلمه‌ها می‌توانید آن را سریع‌تر برطرف کنید. فقط اگر بو به بوی بد و چرکی تبدیل شد، یا با ترشح زرد و سبز، تب یا خونریزی تازه همراه بود، آن را به جراح نشان دهید.
