سرماخوردگی در روزهای نزدیک به جراحی بینی می‌تواند فرد را نگران کند، به‌خصوص وقتی برای عمل برنامه‌ریزی کرده و آزمایش‌ها و هماهنگی‌های لازم را انجام داده است. بااین‌حال، هر آبریزش یا گلودردی به معنای لغو جراحی نیست.
سرماخوردگی خفیف بدون تب، سرفه شدید یا مشکل تنفسی ممکن است مانع عمل بینی نباشد. اما وجود تب، سرفه خلط‌دار، خس‌خس، تنگی نفس، عفونت سینوس یا عفونت قفسه سینه می‌تواند باعث تعویق جراحی شود. علائم خود را پنهان نکنید و تصمیم نهایی را به جراح و متخصص بیهوشی بسپارید.
آیا با سرماخوردگی می‌توان عمل بینی انجام داد؟
پاسخ به شدت بیماری و وضعیت تنفسی بیمار بستگی دارد. فردی که فقط آبریزش شفاف یا گلودرد مختصر دارد، شرایط یکسانی با بیمار مبتلا به تب، سرفه شدید یا عفونت تنفسی ندارد.
جراح و متخصص بیهوشی برای تصمیم‌گیری موارد زیر را بررسی می‌کنند:
- شدت و مدت علائم
- وجود تب، بدن‌درد یا ضعف عمومی
- نوع و شدت سرفه
- وجود خلط، خس‌خس یا تنگی نفس
- سابقه آسم و بیماری‌های ریوی
- احتمال ابتلا به کرونا یا آنفلوآنزا
- داروهای مصرف‌شده
- وضعیت عمومی بیمار
- نوع بیهوشی و مدت جراحی
سیستم خدمات بهداشتی و درمانی بریتانیا نیز توصیه می‌کند اگر چند روز پیش از جراحی دچار سرماخوردگی، سرفه یا تب شده‌اید، موضوع را به جراح اطلاع دهید تا درباره امکان انجام عمل تصمیم‌گیری شود.
اهمیت سرماخوردگی قبل از جراحی بینی
سرماخوردگی می‌تواند مخاط بینی، حلق و راه‌های تنفسی را ملتهب و حساس کند. این وضعیت هنگام بیهوشی عمومی و قراردادن لوله تنفسی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
مهم‌ترین نگرانی‌ها عبارت‌اند از:
- افزایش ترشحات تنفسی
- سرفه هنگام بیهوشی یا بیدارشدن
- تحریک‌پذیری راه هوایی
- احتمال اسپاسم حنجره یا نایژه
- خس‌خس یا دشواری تنفس
- کاهش اکسیژن خون
- دشوارترشدن تخلیه ترشحات
- ناراحتی بیشتر پس از خارج‌کردن لوله تنفسی
از طرف دیگر، پس از عمل بینی ممکن است داخل بینی متورم یا مسدود باشد. هم‌زمانی این وضعیت با گرفتگی ناشی از سرماخوردگی می‌تواند تنفس، خواب و مراقبت‌های دوره نقاهت را دشوارتر کند.
کدام علائم احتمال تعویق عمل را بیشتر می‌کنند؟
وجود علائم زیر احتمال به‌تعویق‌افتادن جراحی را افزایش می‌دهد:
- تب یا لرز
- بدن‌درد و ضعف شدید
- سرفه شدید یا مداوم
- سرفه خلط‌دار
- خلط زرد، سبز یا خونی
- خس‌خس سینه
- تنگی نفس
- درد قفسه سینه
- گرفتگی شدید بینی
- درد و فشار شدید سینوس‌ها
- تشدید آسم
- عفونت گوش، حلق، سینوس یا قفسه سینه
- نیاز به مصرف آنتی‌بیوتیک
- تست مثبت کرونا یا آنفلوآنزا
سرفه خلط‌دار، تنگی نفس و خس‌خس از آبریزش ساده مهم‌تر هستند؛ زیرا ممکن است نشان‌دهنده درگیری قسمت‌های پایین‌تر دستگاه تنفسی باشند.
چه علائمی ممکن است مانع عمل نباشند؟
علائم خفیف زیر همیشه باعث لغو جراحی نمی‌شوند:
- آبریزش شفاف و محدود
- گلودرد مختصر
- گرفتگی خفیف بینی
- عطسه محدود
- علائم حساسیت بدون تب
- احساس خشکی گلو بدون سایر نشانه‌های بیماری
اگر چند روز قبل از عمل بینی سرما خوردیم چه کنیم؟
اولین اقدام، تماس با جراح یا مرکز جراحی است. نیازی نیست خودتان درباره لغو عمل تصمیم بگیرید؛ اما نباید تا روز جراحی نیز صبر کنید.
اقدامات مناسب عبارت‌اند از:
- زمان شروع علائم را یادداشت کنید
- دمای بدن را اندازه بگیرید
- نوع سرفه و وجود خلط را اعلام کنید
- تنگی نفس یا خس‌خس را جدی بگیرید
- نام تمام داروهای مصرف‌شده را به پزشک بگویید
- بدون تجویز پزشک آنتی‌بیوتیک مصرف نکنید
- استراحت و مایعات کافی داشته باشید
- دستورات ناشتا ماندن را خودسرانه تغییر ندهید
- در صورت درخواست پزشک، آزمایش کرونا یا آنفلوآنزا انجام دهید
اگر علائم رو به بدترشدن هستند، منتظر نمانید تا ببینید روز عمل چه اتفاقی می‌افتد.
اگر شب قبل یا صبح عمل سرما خوردیم چه کنیم؟
اگر علائم درست قبل از جراحی شروع شده‌اند، پیش از حرکت به مرکز جراحی تماس بگیرید. زمان شروع علائم، وجود تب، نوع سرفه و داروهای مصرفی را دقیق اعلام کنید.
برای مخفی‌کردن علائم، خودسرانه قرص سرماخوردگی، ضدسرفه یا تب‌بر مصرف نکنید. کاهش موقت تب یا آبریزش به معنای رفع بیماری و ایمن‌شدن بیهوشی نیست.
اگر به مرکز جراحی مراجعه کردید، جراح و متخصص بیهوشی را در جریان قرار دهید. ممکن است پس از معاینه اجازه انجام عمل داده شود یا جراحی برای حفظ ایمنی شما به زمان دیگری موکول شود.
چند روز بعد از سرماخوردگی می‌توان عمل بینی انجام داد؟
فاصله ثابتی برای همه بیماران وجود ندارد. آبریزش خفیف ممکن است بدون نیاز به تأخیر طولانی برطرف شود؛ اما عفونت سینوس، برونشیت، ذات‌الریه یا تشدید آسم می‌تواند به زمان بیشتری نیاز داشته باشد.
معیارهای مهم برای تعیین زمان جراحی عبارت‌اند از:
- برطرف‌شدن تب
- بهبود وضعیت عمومی
- رفع سرفه شدید یا خلط‌دار
- طبیعی‌شدن تنفس
- نبود خس‌خس و تنگی نفس
- کنترل آسم یا بیماری ریوی
- درمان عفونت در صورت تشخیص پزشک
- تأیید جراح و متخصص بیهوشی
دکتر همت برای عفونت قفسه سینه‌ای که به آنتی‌بیوتیک نیاز داشته، معمولاً فاصله شش‌هفته‌ای تا بیهوشی عمومی را پیشنهاد می‌کند. اما این توصیه مربوط به عفونت قفسه سینه است و نباید به سرماخوردگی خفیف تعمیم داده شود.
مصرف قرص سرماخوردگی قبل از عمل بینی
قرص‌های سرماخوردگی معمولاً ترکیبی از چند ماده دارویی هستند و همه آن‌ها برای روزهای نزدیک جراحی مناسب نیستند. این داروها ممکن است حاوی موارد زیر باشند:
- استامینوفن
- آنتی‌هیستامین
- دکسترومتورفان
- فنیل‌افرین یا سودوافدرین
- ایبوپروفن
- آسپرین
فنیل‌افرین و سودوافدرین ممکن است فشار خون یا ضربان قلب را افزایش دهند. آسپرین و ایبوپروفن نیز می‌توانند احتمال خونریزی را بیشتر کنند. بعضی آنتی‌هیستامین‌ها نیز باعث خواب‌آلودگی و خشکی دهان می‌شوند.
پیش از مصرف داروی سرماخوردگی، نام کامل دارو و ترکیبات آن را با جراح یا مرکز درمانی بررسی کنید.
آیا عطسه و سرفه نتیجه عمل بینی را خراب می‌کند؟
عطسه یا سرفه محدود معمولاً به معنای خراب‌شدن نتیجه جراحی نیست. بااین‌حال، سرفه و عطسه شدید می‌توانند فشار داخل بینی را افزایش دهند و باعث درد، خونریزی یا ناراحتی بیشتر شوند.
اگر عطسه بعد از عمل بینی داشتید، دهان خود را باز نگه دارید و از حبس‌کردن عطسه یا واردکردن فشار به بینی خودداری کنید. درباره سرفه مداوم نیز باید با جراح تماس بگیرید.
چگونه احتمال سرماخوردگی قبل از عمل را کاهش دهیم؟
در روزهای منتهی به جراحی:
- دست‌های خود را مرتب بشویید
- از تماس نزدیک با افراد بیمار پرهیز کنید
- در محیط‌های شلوغ از ماسک استفاده کنید
- خواب و استراحت کافی داشته باشید
- تغذیه متعادل و مایعات کافی مصرف کنید
- سیگار و قلیان نکشید
- آسم و حساسیت خود را طبق دستور پزشک کنترل کنید
- بدون مشورت، مکمل یا داروی جدید مصرف نکنید
هیچ مکملی نمی‌تواند تضمین کند که پیش از جراحی سرما نمی‌خورید.
چه زمانی باید سریع‌تر به پزشک مراجعه کرد؟
در صورت مشاهده علائم زیر، ارزیابی پزشکی را به تأخیر نیندازید:
- تنگی نفس
- درد قفسه سینه
- خس‌خس شدید
- تب بالا یا مداوم
- خلط خونی
- کبودی لب‌ها
- گیجی یا کاهش سطح هوشیاری
- بدترشدن سریع علائم
این نشانه‌ها ممکن است فراتر از یک سرماخوردگی ساده باشند.
سخن پایانی
سرماخوردگی قبل عمل بینی همیشه به معنای لغو جراحی نیست. آبریزش یا گلودرد خفیف بدون تب ممکن است پس از ارزیابی پزشک مانع عمل نباشد؛ اما تب، سرفه خلط‌دار، خس‌خس، تنگی نفس و عفونت تنفسی می‌تواند ایمنی بیهوشی را کاهش دهد و باعث تعویق جراحی شود.
علائم را پنهان نکنید و برای پوشاندن آن‌ها دارو نخورید. اطلاع سریع به جراح و متخصص بیهوشی، ایمن‌ترین راه برای تصمیم‌گیری درباره انجام یا تغییر زمان عمل است.
سؤالات متداول
آیا آبریزش بینی باعث لغو عمل بینی می‌شود؟
آبریزش خفیف و شفاف بدون تب همیشه باعث لغو جراحی نمی‌شود؛ اما باید پیش از عمل به پزشک اطلاع داده شود.
اگر روز قبل از رینوپلاستی گلودرد داشته باشیم چه کنیم؟
با مرکز جراحی تماس بگیرید و وجود تب، سرفه یا سایر علائم را اعلام کنید. گلودرد خفیف ممکن است مانع عمل نباشد، اما تصمیم نهایی با تیم جراحی است.
آیا با سرفه خشک می‌توان عمل بینی انجام داد؟
به شدت و علت سرفه بستگی دارد. سرفه محدود ممکن است مانع عمل نباشد؛ اما سرفه شدید، مداوم یا همراه با تنگی نفس به بررسی متخصص بیهوشی نیاز دارد.
آیا مصرف قرص سرماخوردگی قبل از جراحی دماغ مجاز است؟
همه قرص‌های سرماخوردگی ترکیبات یکسانی ندارند. بعضی از آن‌ها حاوی داروهایی هستند که ممکن است فشار خون، خونریزی یا بیهوشی را تحت‌تأثیر قرار دهند. بدون هماهنگی با پزشک مصرف نکنید.
آیا حساسیت فصلی مانع عمل بینی می‌شود؟
حساسیت خفیف و کنترل‌شده معمولاً مانند عفونت تنفسی در نظر گرفته نمی‌شود؛ اما گرفتگی شدید، سرفه، خس‌خس یا تشدید آسم باید ارزیابی شود.
اگر بعد از عمل بینی سرما بخوریم چه کنیم؟
مایعات کافی بنوشید، استراحت کنید، بینی را با فشار تخلیه نکنید و هیچ دارویی را بدون نظر جراح مصرف نکنید. در صورت تب، تنگی نفس، سرفه شدید یا خونریزی با پزشک تماس بگیرید.
